NHỮNG CUNG BẬC CẢM XÚC VỀ NGÔI TRƯỜNG 100 TUỔI

Thứ sáu - 23/10/2020 05:04
Hướng tới Lễ kỉ niệm 100 năm ngày thành lập trường. Trường tiểu học Phương Trung I rất vinh dự và vui mừng được đón nhận những tình cảm của các thế hệ thầy giáo, cô giáo, cựu học sinh. Tình cảm đó được thể hiện qua những bài viết về hồi ức với những kỉ niệm gắn bó với mái trường. Những kỷ niệm của thầy và trò năm xưa sẽ là tư liệu quý báu cho thầy và trò ngày nay.
NHỮNG CUNG BẬC CẢM XÚC  VỀ NGÔI TRƯỜNG 100 TUỔI
 
Những ký ức vụn

Tôi sinh ra tại miền quê Quảng Trị trong một gia đình cách mạng (ba tôi thoát ly hoạt động, má tôi là điệp tình nằm vùng). Tháng 4 năm 1954, sau khi Hiệp định Giơ ne vơ được ký kết, Việt Nam chính thức bị chia ra làm 2 miền Nam, Bắc. Quê tôi nằm ở miền Nam. Một đêm hè tháng 5/1954, có 2 chú du kích về đưa 3 mẹ con chúng tôi lên chiến khu Ba Lòng để theo đoàn tập kết ra Miền Bắc; Hành trình của Đoàn xuất phát từ Chiến khu Ba Lòng ( thuộc Huyện Dakrông, Quảng Trị), đi dọc theo dãy Trường Sơn, qua dãy núi Ba Rền với đỉnh U Bò nổi tiếng ( Khu vực Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng ngày nay); Điểm đến là Đức Thọ, Hà Tĩnh. Ở đó không lâu, chúng tôi được bố trí về Chánh Hòa (xóm miền Nam tập kết), Bố Trạch, Quảng Bình cho gần địa điểm đóng quân của Sư đoàn 325 ( Bàu Tró, Đồng Hới ), nơi ba tôi công tác. Năm 1957, tôi được gửi vào học nội trú ở Trường Học sinh miền Nam số 1 tại Phương Trung, Thanh Oai, Hà Đông. Tổng cộng, tôi có 6 năm được nuôi dưỡng học tập qua các trường HSMN: tại trường HSMN số 1 - lớp 1 và lớp 2; Trường HSMN số 14 (Hải Phòng) - lớp 3 và lớp 4; Lớp 5 và 6 tôi học tại trường HSMN số 27 (huyện Chương Mỹ, Hà Đông)…

Những năm tháng học tại các trường HSMN là chuỗi ngày đọng lại trong tôi nhiều kỷ niệm tuổi thơ - nghịch ngợm, nhưng vô tư trong sáng và đẹp đẽ, không bao giờ quên:
  • Đó là trường HSMN số 1 với những ngôi nhà tranh tre nứa lá nằm trong làng Chuông, xã Phương Trung, Thanh Oai, Hà Đông; Những đêm đông buốt giá, mấy chục đứa trẻ con lớp 1 chúng tôi quây quần nghe thầy kể chuyện cổ tích bên ngọn lửa bập bùng được thầy nhóm ngay trong ngôi nhà chúng tôi ở; Rồi những chiều hè đi theo thầy trên con đường làng lát gạch rợp bóng tre ra triền đê sông Đáy thả diều, nằm ngửa mặt đếm sao, ngửi mùi cỏ mật chờ trăng lên và ngủ lúc nào không hay…;
 
  • Đó là những buổi trốn học đi chơi dọc đường tàu hỏa qua Cầu quay sang nhà máy Xi măng (trường HSMN số 14, Hải Phòng), mắt luôn hướng về phương Nam xa xôi, những đêm bát phố trên bờ sông Lấp tò mò “rình” các anh các chị yêu nhau…;
 
  • Hay đó là những buổi đá bóng xong, cùng nhau đóng bè chuối vượt sông Đáy sang bờ bên kia vặt trộm ngô, ổi, mía trong các vườn của dân làng, rồi bị các thầy cô bắt phạt đứng ở cổng trường với đầy đủ tang vật đội trên đầu … (trường HSMN số 27, Chương Mỹ, Hà Đông).

Bao nhiêu năm trôi qua, bạn bè xưa lớn lên mỗi người một phương; Lâu lâu, chúng tôi mới có những dịp gặp nhau qua các Buổi hội ngộ học sinh miền Nam trên đất Bắc, nhưng các cuộc gặp đó thật ngắn “chẳng tầy gang”; Những ký ức đẹp về tuổi thơ vô tư trong sáng của những đứa bé học sinh miền Nam được bà con miền Bắc đùm bọc, cưu mang - dù nghịch ngợm và đôi khi phá phách – vẫn khắc khoải trong tôi, thúc dục tôi tìm về nơi miền quê đã chứng kiến và lưu giữ tuổi thơ của chúng tôi…

Lần tìm dấu tích

Năm tháng lùi xa, bạn học thuở ấy đã trên dưới 60 năm không có dịp gặp lại nhau, bây giờ đã là những ông già trên 70 tuổi, diện mạo đã có quá nhiều đổi thay, nên trong những lần gặp gỡ HSMN trên đất Bắc trong vòng chục năm trở lại đây, tôi thấy cô đơn pha chút chạnh
lòng vì chúng tôi- các bạn học ngày nào, đã không nhận ra nhau trong hàng ngàn người hội tụ, điều đó càng thúc dục tôi tìm lại chốn xưa…

Những gì còn đọng lại trong tôi, hình dung về trường HSMN số 1 đó là một khu bao gồm những nhà tranh nền đất, yên ả bên những ao làng, những rặng tre, và sau lưng là cánh đồng lúa tại miền quê Phương Trung, Thanh Oai, Hà Đông. Đau đáu trong lòng là một lần về lại nơi đây

– nơi cất giữ tuổi thơ của chúng tôi, những đứa trẻ trâu học sinh miền Nam 6-7 tuổi, xa gia đình và quần tụ về đây, được nuôi dạy trong vòng tay của các thầy cô và đồng bào miền Bắc…

Dù đã rất cố gắng tìm qua các nguồn tin, nhưng tôi không thể thu thập bất kỳ tư liệu, hồ sơ nào lưu giữ thông tin cụ thể về trường HSMN số 1. Trên Internet cũng chỉ có thể tìm thấy những thông tin hết sức cô đọng : trường HSMN số 1, Phương Trung, Thanh Oai, Hà Đông!. Trong ký ức xa xăm, tôi chỉ còn lờ mờ nhớ là trường chúng tôi ở cạnh chợ Chuông, sát một con đê và cạnh một kho lương thực…Đó là tất cả những gì để tôi có thể vin theo đó mà lần về …

Một sáng tháng 5/2020, khi Xã hội hoạt động trở lại theo nhịp điệu bình thường sau đợt tuân thủ giãn cách “mùa Covid”, tôi đã tổ chức chuyến đi về Phương Trung, Hà Đông. Trong tâm khảm, mục đích của tôi là tìm về mái trường xưa – trường HSMN số 1, nhưng vì không dám tin là mình có thể tìm ra, nên tôi đã lấy lý do đi tìm hiểu phiên chợ nón chợ Chuông để mời thêm ba người bạn nữa đi cùng…

PHIÊN CHỢ NÓN LÀNG CHUÔNG

Theo lệ, Phiên chợ nón làng Chuông bắt đầu từ sáng sớm, đến khoảng 9-10 giờ là vãn, do vậy chúng tôi xuất phát từ Hà Nội rất sớm. Đã hơn 60 năm trôi qua, nông thôn đã đô thị hóa, thay da đổi thịt, những mái nhà tranh đã không còn nữa, thay vào đó là những ngôi nhà 2, 3 tầng; Những con đường làng lát gạch do những đôi trai gái cúng tiến cho Làng khi được dựng vợ gả chồng cũng đã được bê tông hóa, cảnh vật đã hoàn toàn xa lạ, phải chăng là vẫn còn đó con đê tuổi thơ tôi; Lòng tôi rưng rưng cảm xúc khi xe chúng tôi đi trên con đường đê viền theo sông Đáy: Dòng sông còn đó, con đường đê còn đây, những hình ảnh này như thức tỉnh, gợi nhớ trong tôi những kỉ niệm xa xăm. Vừa đi vừa hỏi, quay tới quay lui, rồi chúng tôi cũng về đến chợ Chuông…

Làng Chuông cách trung tâm Hà Nội hơn 30 km (huyện Thanh Oai, Hà Nội), là một làng nghề truyền thống lâu đời hàng trăm năm với nghề làm nón. Chiếc nón làng Chuông đã in đậm dấu ấn của người phụ nữ Việt Nam. Những chiếc nón tuy nhìn mộc mạc và đơn giản, nhưng lại ẩn giấu phía sau nó cả một nghệ thuật chế tác…
 
1


Ngay từ lúc vào chợ, trong lòng tôi đã bồi hồi và rạo rực khó tả vì quang cảnh nhộn nhịp của chợ đã phần nào tái hiện lại những bức tranh quen thuộc trong tôi hơn 60 năm về trước, nhưng chỉ khoảng 10 phút sau, cái trạng thái hồ hởi ban đầu đó đã chuyển dần sang tâm trạng bi quan thất vọng – bởi vì cho dù đã tìm hỏi những người bán nón, rồi các cụ, các bà buôn bán trong chợ và ai cũng biết trước đây đã có trường HSMN trên đất này, nhưng không ai có thể nói được địa danh cụ thể, và cũng không ai có khái niệm gì về trường HSMN số 1…!
3 1

Đi mấy vòng quanh chợ ngõ hầu có thể tiếp nhận thông tin gì đó đáng giá, sau khoảng 30 phút, với tâm thế vô vọng, anh em quyết định tìm mua mấy chiếc nón để làm kỷ niệm trước khi về! Còn tôi, mệt mỏi và ê chề,  tìm  một  chiếc  ghế  để ngồi chờ. Tình cờ, tôi lại ngồi cạnh một cửa hàng sửa chữa đồ điện của một bác tên là Lộc, khi đó bác đang sửa mấy cái quạt điện. Bắt chuyện với ông một lúc, với tâm trạng hoàn toàn không chờ đợi gì, tôi  lại đưa      chủ      đề        trường HSMN số 1 hỏi ông… 
4 1

Lần này thì tôi đã may mắn vì gặp đúng người cần gặp! Hóa ra bác Lộc hơn tôi khoảng 3-4 tuổi, tức là cũng cỡ cùng lứa học trò chúng tôi ngày xưa, và lại là người chính gốc làng Chuông, cho nên ông đã cho địa chỉ chính xác mảnh đất ngày xưa là trường HSMN số 1:

xóm Ngõ Vỹ, thôn Quang Trung, xã Phương Trung, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông (nay là Hà Nội).
 
image 20201023163038 25

VỀ NGUỒN

Hóa ra, mảnh đất trước đây là trường HSMN số 1 nay đã nằm gọn trong khuôn viên của Trường tiểu học Phương Trung1!
về nguồn


Vội vàng rời chợ Chuông, chúng tôi tiếp tục hành trình theo đường đê. Đây rồi, Trường tiểu học Phương Trung 1: một ngôi trường khang trang và bề thế nằm sát chân đê – và không còn một dấu vết gì để chúng tôi có thể liên tưởng đến dấu tích tranh tre nứa lá của ngôi trường xưa!
Mặc dù hoàn toàn ngỡ ngàng trước cảnh đời thực không giống trong suy nghĩ, tôi vẫn mạnh dạn


bước qua cổng trường với mong muốn tìm một vết tích gì đó gắn với ký ức!. Tiếp chúng tôi tại Phòng Ban giám hiệu , 2 “quý bà” xinh đẹp là hiệu trưởng và hiệu phó – mặc dù đang bận rộn vì đang họp qua mạng (còn tuân thủ giãn cách thời Covid) – vẫn nhiệt tình lắng nghe chúng tôi bày tỏ tâm tư nguyện vọng. Mặc dù được cô hiệu trưởng   HOÀNG MINH XUYẾN khẳng định đây chính là nơi tôi muốn tìm – là mảnh đất của trường HSMN số 1 năm xưa, nhưng thú thực tôi vẫn còn “bán tín bán nghi” trong lòng. Có vẻ như đoán được sự ngập ngừng của tôi, tranh thủ lúc giải lao, cô hiệu trưởng đã đưa chúng tôi đến cuối sân trường giới thiệu tấm bia xác thực của các anh chị HSMN phối hợp với chính quyền địa phương dựng mấy năm trước!. Trên bia ghi rõ:
“ Nơi đây, năm 1956, con em đồng bào miền Nam thuộc trường Học sinh miền Nam số 1
(phổ thông cấp 1) đã được Đảng, Bác Hồ và đồng bào miền Bắc nuôi dưỡng, học tập và trưởng thành “.

EUREKA! Tất cả như vỡ òa, vậy là cuối cùng tôi đã tìm thấy nơi lưu giữ tuổi thơ của mình – mảnh đất thiêng của TRƯỜNG HỌC SINH MIỀN NAM SỐ 1!

Với tâm trạng hân hoan khó tả , từ biệt cô hiệu trưởng với cái nắm tay thật chặt, tôi nhủ lòng sẽ còn nhiều lần trở lại với mảnh đất thân thương này - trường HSMN số 1 ngày xưa và trường tiểu học Phương Trung 1 hôm nay...
bia
 

         

Tác giả bài viết: Đại tá - TS - Lê Thái Thắng

Nguồn tin: Biên tập: Ban giám hiệu

Tổng số điểm của bài viết là: 16 trong 4 đánh giá

Xếp hạng: 4 - 4 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Văn bản mới

số: 114/PGDĐT

v/v Hướng dẫn triển khai hệ thống phòng ngừa bạo lực học đường

Thời gian đăng: 24/02/2021

lượt xem: 5 | lượt tải:0

số 115/PGDĐT

KH tuyên truyền giáo dục phòng chống ma túy, nghành giáo dục và đào tạo năm 2021

Thời gian đăng: 24/02/2021

lượt xem: 5 | lượt tải:1

số: 4157/SGD ĐT - CĐN

V/v tham gia giải thưởng "Gặp gỡ giáo viên lớp 1"

Thời gian đăng: 15/12/2020

lượt xem: 18 | lượt tải:5

số: 2220/QĐ/SGD ĐT

V/v cử đoàn cán bộ, giáo viên phổ thông cốt cán cấp tiểu học tham gia tập huấn

Thời gian đăng: 08/12/2020

lượt xem: 21 | lượt tải:9

số: 2539

Kế hoạch bồi dưỡng mô đun 2,3 cho GVPTCC cấp tiểu học năm 2020

Thời gian đăng: 08/12/2020

lượt xem: 28 | lượt tải:9

99/CV-LĐLĐ

V/v tham gia cuộc thi viết về gương điển hình tiên tiến "người tốt việc tốt" năm 2021

Thời gian đăng: 25/11/2020

lượt xem: 27 | lượt tải:7

sô 668/KHLPGDĐT LĐLĐ

Kế hoạch tổ chức hội thi Cô giáo tài năng duyên dáng nghành giáo dục và đào tạo Thanh Oai năm học 2020 - 2021

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 39 | lượt tải:19

số 682/GDĐT-CNTT

V/v tổ chức cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử Elearning và các sản phẩm CNTT năm 2020- 2021

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 28 | lượt tải:69

số 50 KH-HĐTĐKT

kẾ HOẠCH cuộc thi về gương điển hình tiên tiến, người tốt việc tốt và công tác phát hiện, tuyên truyền nhân rộng điển hình tiên tiến

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 24 | lượt tải:9

số: 665/PGĐT- ĐTN

V/v vận động các đơn vị, cá nhân tham gia ủng hộ Miền Trung

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 23 | lượt tải:26
Tin mới
Quảng cáo 2
Thăm dò ý kiến

Cảm ơn bạn đã ghé thăm Website. Bạn biết trang của chúng tôi qua:

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây